EKONOMİK YAPI

Genel olarak üretim potansiyeli düşüktür. Üretimin düşüklüğüne bağlı olarak ticari faaliyetlerde gelişmiş değildir. Üretim ve ticari faaliyetlerin gelişmemişliği, sosyal-kültürel yapıyı da etkilemekte ve genel anlamda bir gelişmemişlik durumunun ortaya çıkmasında etkin rol oynamaktadır. Üretim biçimi ve miktarı içerisinde maddi refahın dağılımına baktığımızda, sınıflar ve bireyler arasında büyük farkların olmadığı ve daha çok aynı gelir grubu içerisinde yer alındığı görülür.

Coğrafyasının dağlık oluşu,mevsim koşullarının olumsuzluğu,sermaye yoğunluğunun bulunmayışı,ulaşımdaki güçlük ve yetersizlikler genel gelişmemişliğin başlıca faktörleridir. Özellikle 1990-1995 yılları arasında tırmanan terör olaylarının, İlçe ekonomisi üzerinde üretim araçlarının kullanımının engellenmesi suretiyle, göçler  ve genel dengelerin bozulması üzerinde büyük etkisi  olmuştur.

1 – SANAYİ VE TİCARET    :  İlçe genelinde ham maddelerin işlenmesine ve enerji kaynaklarına yönelik yatırım ve tesisler bulunmamaktadır. Üretim basit ve ilkel usullerle tarım ve hayvancılığa dayalı olarak yapılmakla birlikte, ilgili alanlarda ürünlerin işlenmesine yönelik yapılaşma sağlanamamıştır.

Ticarete ilişkin veriler değerlendirildiğinde ticaretin daha çok, İlçe ihtiyaçlarının teminine yönelik diğer İllerden getirilen ürün ve mal gruplarına dayandığı görülür. İlçenin kendi üretiminden kaynaklanan tek ticari faaliyeti tarımsal ve hayvansal ürünlerin satışından doğmaktadır. Nitelik olarak İlçe ticareti dış alıma dayanmakta olup, ticari faaliyetleri yürüten tüccarlar,dana çok küçük esnaf olma özelliği göstermektedirler.

Vergi Gelirlerine İlişkin Grafik yukarıya çıkarılmıştır. Grafik değerleri olarak 2000 yılına ilişkin değerler alınmış olup,grafik incelendiğinde Ücretlilerden Tevkif Suretiyle kesilen gelir vergisinin en büyük İlçe geliri olarak 1. Sırada yer aldığı görülür. Vergi dışı gelirler ile diğer gelirlerin ikinci ve üçüncü sırada olduğu, ticari gelirlerden sağlanan vergilerin ancak 4.sırada bulunduğu görülmektedir.

31.12.2004 tarihi itibariyle tahakkuk edilen gelir vergisi matrahı 444.537.500 TL. olup,tahsilat tutarı 438.637.750 TL’ dir. Tahakkuk eden  vergilerin toplanma yüzdesi % 98,6 gibi oldukça yüksek bir düzeye sahiptir. İlçenin ticari faaliyetle uğraşan mükellef sayılarını ve mükellefiyetin türünü gösterir tablo aşağıya çıkarılmıştır:

MÜKELLEFİYETİN TÜRÜ VE SAYISINA İLİŞKİN TABLO

2 – TARIM VE HAYVANCILIK        : 

İlçemizde toplam arazi genişliği 55.300 hektardır. Bunun 22.449 hektarı orman arazisi, 10.836 hektarı çayır ve mera, 2856 hektarı tarla, 601 hektarı ise bahçe arazisidir.  

Tarım ve hayvancılık İlçenin başlıca geçim kaynakları olup,daha çok aile işletmeciliği şeklinde yapılmaktadırlar. Coğrafyasının dağlık olmasına bağlı olarak,ekilebilir arazi varlığının sınırlı olması ve üretimin basit ve ilkel teknikler ile yapılıyor olması tarımsal üretimde ihtiyaç fazlası ürünlerin elde edilmesine olanak vermemektedir. Yoğun olarak tarım yapılan köylerimiz Aşağıdoluca, Yukarıdoluca, Bostanlı, Dereova, Güzelpınar, Günlüce, Ayranlı, Ramazan ve Geriş Köyleridir. Aşağıdoluca ve Yukarıdoluca köylerinde birer adet 204 m2 sera mevcuttur. İlçemiz Köylerinden Aşağıdoluca, Yukarıdoluca,Ramazan, Bostanlı, Sarıyayla ve Ayranlı köylerinde sulama suyu şebekesi mevcuttur.

Ekilebilir araziler 3 ve 5. Karakterde bir arazi yapısına sahip olup,ailelerin elindeki ekilebilir arazilerin büyüklüğü 30-40 dekarı geçmez. Tarlalar arazinin değişik yerlerine dağılmış durumdadır. Daha çok hayvan besiciliğine yönelik yem bitkilerinin ekildiğini görmekteyiz. Bir kısım araziler ise aile ihtiyacına yönelik sebze ekimine ayrılmaktadır.

Tarımsal üretimi sınırlayan faktörler olarak,coğrafyanın dağlık oluşunu,mevsimsel koşulların olumsuzluğunu,sermaye yoğunluğunun bulunmayışını,sermaye yoğunluğuna bağlı olarak girdi teminindeki güçlük ve mekanizasyonun düşüklüğünü ,ilkel ve basit tarımsal teknikleri gösterebiliriz.

Arazi varlığına ve arazi varlığının yüzdesel dağılımına ilişkin  grafikler incelendiğinde ormanlık arazinin en büyük paya ve bahçe arazisinin en az paya sahip olduğu görülür.   Halihazırda ailelerin arazi ekim miktarları 15-20 dekar civarındadır. Buradan çıkan sonuç ise ekilebilir arazinin ancak %20-25 kapasite ile kullanıldığıdır.

İlçe hayvancılığına bakıldığında daha çok deforme olmuş Doğu Anadolu Kırmızısı sığır varlığı ile koyun ve kıl keçisi varlığının bulunduğu görülür. Kendiliğinden yetişen meraların sığır beslenmesine nazaran keçi beslenmesine daha uygun oluşu ve meşe ormanlarının varlığı Keçiciliği daha önemli kılmıştır.

Aile bazında ortalama sığır sayısı 5-9,koyun sayısı 8-12 ve keçi sayısı 25-35 civarındadır. Özellikle  son  zamanlarda  az  sermaye  ve   işgücü ile yapılabilmesi,doğal  kaynakların  zengin  oluşu sebebiyle Arıcılığın İlçe genelinde gelişme gösterdiği gözlenmektedir. İlçe Tarım ve Hayvancılığına yönelik grafikler aşağıya çıkarılmıştır.

İlçemizde 2150 adet Büyükbaş ,  655 adet Koyun, 4100 adet Keçi ve 2450 adet arılı kovan mevcuttur.Hayvan varlığını gösterir grafik incelendiğinde,toplam 9355 olan hayvan varlığı içerisinde kıl  keçisi  varlığının  en  büyük  paya  sahip  olduğu  görülür. Ancak gelir açısından incelendiğinde en büyük gelirin arıcılıktan sağlanabileceği açıktır. Melez sığırlar  yerli - montofon melezi olup,yerli sığırların süt verimleri 6-8 litre civarındadır.

Hayvansal ürünlere ilişkin tablo aşağıya çıkarılmıştır. Tabloda süt miktarı günlük ,yağ ve çökelek miktarları günlük sütün işlenmesi ile ele edilebilecek miktarlar ,kıl,yün ve bal miktarları ise yıllık miktarlardır. Ancak pazar bulunamaması sebebiyle  bu ürünler yeterince pazarlanamamaktadır. Bal satışı konusunda ise ciddi bir darboğaz ile karşılaşılmamaktadır.

HAYVANSAL ÜRÜNLERE İLİŞKİN TABLO

2004 doğrudan gelir desteği çalışmaları sonucunda ilçemizde toplam 345 çiftçiye 4759.568 Dekar karşılığında toplam olarak 76.153.088.000 TL. ödeme yapılacaktır. Ayrıca ilçe Merkez ve Köylerinden Yem bitkilerini desteklenmesi kapsamında toplam 36 çiftçiye 296.5 dekar fiğ ekilişi karşılığı 5.144.275.000 TL. destekleme yapılmıştır.

2004 yılında 260 adet saf Kafkas ana arı dağıtımı projesi için toplam 5.070.000.000 TL. ayrılmış, ödeneğin %50 si ödenmiş, geriye kalan %50 si arılar teslim alındığında ödenecektir. 19 aileye 100 adet tavuk, yem ve malzeme dağıtımı için 26.220.000.000 TL. Fon genel sekreterliği tarafından onaylanmıştır.20 aileye 1 er adet süt ineği dağıtımı projesi için 50.000.000 TL. istenilmiş, hazırlıkları devam etmektedir. 2004 yılında İl özel İdaresi kaynağından bedelsiz olarak 500 kg. patates tohumu dağıtılmış 1200 adet köklü asma çubuğu dağıtılmış, yine %50 si Özel İdare kaynağında Fiğ tohumu dağıtılmıştır.

42 çiftçimize toplam 6850 kg. sertifikalı ekmekli buğday tohumu yarı beledili olarak dağıtılmış, İl Tarım Müdürlüğümüzce üretilen civcivlerden 1.000 adet  bedelsiz olarak dağıtılmış, Süt sığırcılığı projesi kapsamında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca alınan ineklerden 10 aileye 1 ‘er inek dağıtımı yapılmıştır.

Projelerin hayata geçirilmesi ile fakir ve muhtaç vatandaşlarımıza iş olanağı sağlamak suretiyle ekonomik bağımlılıktan kurtarmak ve İlçe hayvancılığına katkı sunmak amaçlanmıştır.  

3 – İSTİHDAM:  İlçe nüfusunun istihdam edilebileninin büyük kısmı tarım ve hayvancılık alanındadır. Aile işgücüne dayalı olarak yürütülen iktisadi faaliyetler,modern yaşantının gerektirdiği sosyal ihtiyaçları karşılayacak geliri yaratacak düzeyde gelişmiş değildir. Köy yerleşim birimlerinde kadın ve çocuk işgücünün de üretime katıldığı görülmektedir. Mevcut ticari işletmeler  işgücü barındıracak kapasiteye sahip değildir. İstihdam alanlarına ilişkin grafik aşağıya çıkarılmıştır.